‘Patriot uyarısı fren yaptırdı!’

ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’a yönelik planladığı “büyük saldırıyı durdurduğu” yönünde çıkan haberler, yeni bir tartışma yarattı. Nitekim ABD basını, bu kararın, askeri komutanların mühimmat stoklarına dair kritik uyarıları nedeniyle askıya alındığını öne sürerken, kimileri de diplomasiye imkan tanınması için olduğunu savunuyor.

Söz konusu iddia, “New York Times” gazetesinin haberiyle ortaya çıktı. Habere göre, daha önce Tahran’a “eşi görülmemiş” bir karşılık vereceğini söyleyen Donald Trump, askeri gerçeklerle karşı karşıya kalınca geri adım atmak zorunda kaldı. Cuma günü Beyaz Saray’ın kriz odasında yapılan gizli toplantıda, Genelkurmay Başkanı General Dan Kane’in Başkan Trump’a çarpıcı bir rapor sunduğu, bu raporda, İran ile savaşın tırmanması durumunda bölgedeki hava savunma sistemlerinin yetersiz kalacağı vurgulandı. Pentagon verilerine göre, operasyonların başladığı Nisan ayından bu yana tanesi 4 milyon dolar olan 1.200’den fazla Patriot füzesi kullanıldı.

General Kane, saldırıların sürmesi halinde CENTCOM envanterinin tehlikeli seviyeye düşeceği uyarısında bulundu, saldırının yapılması halinde olası risklere dikkat çekti. NYT gazetesi, söz konusu toplantıda Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in de savaşın tırmandırılması konusundaki endişelerini dile getirdiğini savundu.

Ürdün zafiyeti

Bununla birlikte 17 Temmuz’da bir İran füzesinin Ürdün’deki Amerikan savunma hattını yararak 3 askeri öldürmesi, Amerikan komuta kademesinde “savunma zayıflığı” endişelerini tırmandırdı. Komutanların, İran’a yapılacak kapsamlı bir saldırının Tahran’dan devasa bir misilleme dalgası başlatacağını ve mevcut stoklarla bu dalganın durdurulmasının imkansız olduğunu ifade ettiği belirtiliyor.

Askeri risklerin artmasıyla birlikte Beyaz Saray’da ibrenin yeniden diplomasiye döndüğü de kaydediliyor. İletişim Direktörü Steven Cheung, Trump’ın önceliğinin diplomasi olduğunu yinelerken, damadı ve danışmanı Jared Kushner gibi isimlerin “sıcak savaş” yerine “ekonomik boğma” stratejisini önerdiği belirtiliyor.

Diplomasiye fırsat

AB’nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Mike Waltz ise, Başkan Trump’ın İran’a yönelik yeni saldırı düzenlenmemesi yönündeki talimatına ilişkin, “Başkan, görüşmelere biraz alan açıyor” dedi.

Waltz, “Fox News” kanalına yaptığı açıklamada, Trump’ın “diplomasiye daha fazla alan tanıdığını” söyledi, ancak ABD ile İran arasında süren temaslara ilişkin herhangi bir ayrıntı vermedi. BM Daimi Temsilcisi ayrıca uluslararası basında İran’a yönelik saldırıların durdurulduğu yönündeki iddiaları yalanlayarak, ABD’nin “hazır ve tetikte” olduğunu söyledi.

Öte yandan New York Times gazetesine göre, savaşın bölgeye yayılması, Körfez’deki Arap müttefiklerin Washington’dan uzaklaşması, küresel ekonomik zararlar, giderek ağırlaşan enerji krizi ve mülteci dalgası, Trump yönetiminin dile getirdiği diğer endişeler arasında yer alıyor.

‘Hamaney nükleer silah istiyor’

ABD istihbaratı, İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in, babası Ali Hamaney’e kıyasla nükleer silah geliştirmeye çok daha istekli olduğunu öne sürdü. Adlarının paylaşılmaması şartıyla “New York Times” gazetesine konuşan yetkililer, ABD ve İsrail’in 28 Şubat’tan bu yana düzenlediği saldırılarla Devrim Muhafızları’ndan birçok üst düzey komutanın öldürülmesiyle, yeni yönetimin daha sert bir çizgiye geldiğini, Mücteba Hamaney liderliğinde nükleer silah geliştirmek istediğini iddia ediyor. Mücteba Hamaney, bugüne dek bu yönde bir açıklama yapmazken, kaynaklar, istihbarat değerlendirmelerinin bir kısmının savaş öncesi döneme ait olduğunu vurguluyor.

İran’danUkrayna’ya sert tepki!‘Cevapsız kalmayacak’

İran-ABD savaşı sürürken, Ukrayna’nın ise önceki gün Hazar Denizi’nde İran bağlantılı bir askeri kargo taşıdığı öne sürülen gemiye saldırı düzenlenmesi gerilimi tırmandırdı. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD merkezli X hesabından konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ve Rusya Dışişleri Bakanı Sergev Lavrov ile yaptığı telefon görüşmesine değindi ve saldırı hakkında konuştuğunu kaydetti. Arakçi, “Zelenskiy, bir İran ticaret gemisine saldırarak bir denizciyi öldürdü. Bu, İsrail’in Avrupa’yı kendi savaşına çekmek amacıyla yaptırdığı, Birleşmiş Milletler Şartı’nın açık bir ihlalidir. Kiev’deki ‘asalak’ yönetimin yaptığı bu eylem, cevapsız kalmayacak” dedi.

Türk şirketinin gemisi de vuruldu

Rusya-Ukrayna Savaşı kapsamında ticari gemileri hedef alan saldırılar Karadeniz ve Hazar Denizi’ne yayılırken, İstanbul merkezli bir şirket tarafından işletilen AGN Ragnar adlı yük gemisi saldırıda hasar gördü.